HIZ KONTROL CİHAZI VE İNVERTER YARDIMCI AKSESURALARI
inverter,plc,otomasyon
hız kontrol cihazı
hız kontrol cihazı fiyatları
plc
invertör
Servo sistem
tork kontrol
softstarermi invertermi
frekans çeviriciler
dinamik frenleme
ac drive
sensör
Uzaktan kumanda
Verimli motorlar
motor_otomasyonu
motor fiyatları
takometre
hız ayarı
kontaktör
pano
makina otomasyonu
otomasyon sistemleri
enkoder
elektrik_malzemeleri
güç_kaynakları
inverter nedir ? invertör nedir?
vektör kontrol
sürücü fiyatları
step motor sürücüsü
spindle motor kontrolü
Vinç inverteri
elektrik motorları
Pozisyon kontrol cihazı
otomasyon sistemleri
invertör panoları
analog kontrol
açık çevrim
ac drive
hafif şartlar - ağır şartlar nedir?
dinamik frenleme için direnç şart
inverter fren direnci
fren direnci -hız kontrol cihazları için
direnç çeşitleri
frenleme ünitesi
frenleme direnç
HIZ KONTROL CİHAZLARI (İNVERTER)
FREN DİRENCİ SEÇİMİ VE FREN ÜNİTESİ KULLANIMI
iNVERTER FREN DİRENCİ NEDİR?

Her motor hız kontrol uygulaması fan veya pompa gibi
devir kaybı yada duruş kalkış farkındasızlığı gerektirmez.

Cümle devrik oldu. Bazı motor kontrol uygulamaları
hassas duruş ve kalkış gerektirir. Ayrıca sürüklenen
tür (vinç , asansör vs PİD uygulamalı fanlar) hız kontrollü
makinalarda , yük,
motoru asılırsa motor
jeneratör haline döner.

Ac motorlar tek başına elektrik üretmeye
yeterli değildir.
Nasıl olurda jeneratör gibi elektrik üretebilir?

Ac sürücü sistemleri donanım mimarisi gereği
DC bara oluşturduklarından zaten giriş şebeke
değerinin üzerinde voltaj barındırırlar ( sözgelimi
1 fazlı 220 voltluk bir ac inverter DC bara olarak
ortalama 315 volt ve üzerinde voltaj okunabilir.).
İçinde mevcut olan kondansatör grubu ac motorun
demeraj veya rejenerif elektriği ile birleşince
ortaya jeneratöre benzer bir sistem çıkmaktadır.

Daha anlaşılır olması için şöyle bir deney yapabilirsiniz.
Standart bir asenktron motoru bir başka motorla döndürün. Motor uçlarında herhangi voltaj okumassınız (çok küçük değerler olabilir).
Ardından aynı motorun uçlarına kondansatör bağlayın. Göreceksinizki (verimli/verimsiz tartışılır)
jeneratör gibi elektrik üretiyor.
İşte inverter ile sürülen motorlar yük tarafından sürüklenirse veya çok hızlı duruş yaptırılırsa, Dc voltajının yükselmesine neden olur.
Yükselen bu voltajı "frenleme direnci" takarak normale döndürürüz.
NEDEN FREN DİRENCİ KULLANILMALIDIR?

Enerjisi kesilen motor durması istense de, o anda
sahip olduğu kinetik enerji sayesinde bir süre daha
dönmeye devam eder. Rotor dönmeye devam ettiği
için motor bir generatör gibi çalışıp şebekeyi besler.
Bu generatif çalışma evresinin kısa tutulması ve
ters yönde üretilen bu enerjinin ısıya dönüştürülmesi
için, invertör bu enerjiyi DC’ çevirip,
“frenleme Direnci” terminallerine bağlı olan, uygun
güç ve ohmajdaki frenleme direncine aktarır.

Burada dikkat edilmesi gereken iki önemli husus vardır.
Frenleme direncinin omajı, invertörün kataloğunda
verilen değerden kesinlikle az olmamalıdır.
Eğer katalog değerinden fazla olursa frenleme
süresi uzar
. Frenleme direncinin gücü ise motorun
kullanıldığı uygulamaya göre değişebilir.
Ancak bir motor kendi gücünden daha fazla enerji
üretemeyeceğinden, direncin gücünün de en fazla
motor gücüne eşit olacağı da aşikârdır.
Dikkat;
Her marka inverterin kendine göre ayrı direnç değerleri vardır.
A markasının sözgelimi 7.5kw sürücüsüne takılacak değer 50 ohm ise
B markasının aynı güçteki sürücüsüne gereken değer  100 ohm
olabilmektedir.
Sadece omaj değeri değil Watt cinsinden dirençlerin gücüde önemlidir.

Dirençlerdede ağır şart - hafif şart kavramı vardır

Bir matkap motoruna takılan direnç gücü ile (ohm olarak aynı olsa bile)
bir vinç motoruna bağlanan direnç gücü aynı olamaz.

Diğer önemli bir nokta ise ,kullandığınız marka ile ilgilidir.
Her inverter firmasının kullanım kılavuzunda ,kullanılacak
fren direnç değerleri ile ilggili bir bölüm mutlaka vardır.
Harici fren kıyıcısı nedir?

Yukarıdada belirttiğimiz gibi her inverter, değişik uygulamalara yönelik çalışabilmektedir. Üretici firmalar gerek maliyet kaygılarıyla gerekse
inverterlerin boyut olarak büyümemesi için belli güçten sonrası ürettikleri 
sürücüleri dinamik frenleme ünitesi olmadan üretmektedir.
Bu sınır genel olarak 22kw civarında olup marka/model farklılığı gösterebilir.

Frenleme modülleri dc baraya paralel bağlanır ve dirençler doğrudan
sürücüye değil bu opsiyonel cihaza takılır.
(bazı markaların tüm güçlerinde dahili fren kıyıcısı bulunduğundan
bu tür opsiyonel ihtiyaçları bulunmaz ( telemecanique,toshiba gibi)

Önemli: Harici fren kıyıcıları yapıları itibarıyla birbirinin kopyası
olsada her markanın  değerleri birbirinden farklılık göstermektedir.
Lütfen fren kıyıcısı seçerken üreticinin tavsiyelerini dikkate alın.
Her sürücüde fren direnci kullanılabilirmi? neye göre direnç seçmeliyim?

Hayır. Her sürücüde fren direnci çıkışı bulunmaz. Ekonomik sebeplerle
hız kontrol cihazı üreticileri bu türden donanımları "opsiyonel" olarak
sunmayı tercih etmişlerdir.
Genelde v/f kontrollü cihazlarda çok bulunmaz. Ancak vektör kontrollü sürücü
sistemlerinde mutlaka olur/olmalıdır.

Peki, neden fren direnci sürücünün içinde değilde opsiyonel?

Yukarıdada belirttik. Ac drive sistemleri bir çok değişik uygulamalara göre
standart üretilir. Fren dirençleri ise hacim olarak yer yer sürücü kadar
hacim kaplamaktadır. Eğer tam kapasite frenlemeye göre direnç sürücünün
içine yerleştirilecek olursa sürücüler en az 2 kat daha büyük üretilmek zorunda kalır.

Fren dirençleri ısınır mı?

Evet. Fren dirençleri inverterlerden daha fazla ısınır. O yüzden
fren dirençleri imal edilirken açık ya da kapalı tür olarak üretilirler.
Çok hızlı ve devamlı çalışan direnç modelleri mutlaka soğutmalı yada
ızgara muhafazalı seçilmelidir. Elektrik sobası gibi kızarabilir.

Dikkat:
Fren direnci üzerinde şebeke voltajının 1.7 katı kadar DC gerilim olur.
Montaj sırasında mutlaka düzgün yalıtılmış kablolama ve özellikle nem
vs rutubet konularını değerlendirerek montaj yeri belirleyin.
Direnç üzerinde yada kablolarında meydana gelebilecek kısa devre
ya da toprak kaçağı sürücüyü bozabilir.

Dinamik fren dirençlerinin soğutulması:

Eğer direnç çok fazla ısınıyorsa fan takılarak soğutulması gerekir.
İnverterden gerekmiyorsa fren parametrelerini çok fazla açmayın.
Bu parametrelerde direnci çok fazla ısıtmaya etkendir.
Ucuz inverter olurmu?
ekonomik inverterler ne anlama geliyor?