Doğru akım yönü ve büyüklüğü sabit olan akımdır. Pil, akü gibi kaynaklardan elde
edildiği gibi
alternatif akımın doğrultulması ile de elde edilebilir. Herhangi bir
iletkene doğru akım tatbik edildiğinde; iletken, sabit bir manyetik alan oluşturur.
N ve S kutuplarından oluşan bu sabit manyetik alan, etki alanının içerisindeki
iletken cisimlere veya farklı manyetik alanlara sabit mıknatısın gösterdiği
etkiyi gösterir. Yani iletken cisimleri kendisine
çeker, aynı kutuplu manyetik alanları iter; farklı kutuplu manyetik alanları çeker.
N kutbundan S kutbuna doğru oluşan bu kuvveti, manyetik akı olarak
adlandırıyoruz. DC motorlar, statorda oluşturulan sabit manyetik alanın rotorda
oluşturulan sabit manyetik alanı itmesi ve çekmesi prensibine göre çalışır.

   Günümüzde elektrik-elektronikteki ilerlemelere paralel olarak bu motorların
kullanım alanı oldukça artmıştır. Büro aletleri, fotokopi makineleri, fan ve
üfleyiciler, su-havakimyasal pompalar, tarayıcılar, elektrikli ev aletleri,
yazıcılar ve teyp sürücüleri gibi geniş bir kullanım alanına sahiptir. Ayrıca iş
makinelerinde, büyük havalandırma sistemlerinde,optik tarayıcılarda ve
tıp aletlerinde de kullanılır.
      DOĞRU AKIM MOTORLARI (DC MOTOR SİSTEMLERİ)
     Doğru akım motoru, doğru akım elektrik enerjisini
mekanik enerjiye dönüştüren
elektrik makinesidir. Doğru akım motorlarına DA motor veya DC motor da denilmektedir.
Herhangi bir iletkene doğru akım tatbik edildiğinde iletken, sabit bir manyetik alan oluşturur.
N ve S kutuplarından oluşan bu sabit manyetik alan etki alanının içerisindeki iletken
cisimlere veya farklı manyetik alanlara sabit mıknatısın gösterdiği etkiyi gösterir. Yani
iletken cisimleri kendisine çeker, aynı kutuplu manyetik alanları iter; farklı kutuplu manyetik
alanları çeker. N kutbundan S kutbuna doğru oluşan bu kuvveti manyetik akı olarak
adlandırıyoruz. DC motorlar, statorda oluşturulan sabit manyetik alanın rotorda oluşturulan
sabit manyetik alanı itmesi ve çekmesi prensibine göre çalışır. Statorda kuzey-güney
ekseninde oluşan sabit manyetik alana karşı, rotorda bu eksenden belli bir açıda kayık olarak
yerleştirilen sargıda ikinci bir sabit manyetik alan oluşturulur. Rotorun hareketi ile rotor
sargısının stator sargısıyla aynı eksene gelmesi ve hareketin sona ermesini engellemek için
rotor üzerinde birden fazla sargı oluşturulmuştur. Bu sargılar yine rotorun üzerindeki bir
kolektörde toplanır. Kolektöre uygulanan gerilim, kömür fırçalar marifeti ile aktarılır. Kömür
fırçalar, sabit eksende olduğu için rotor döndükçe gerilim uygulanan sargılar da değişecektir.
Her defasında stator eksenine belli açıda manyetik alan oluşturan sargıya gerilim tatbik
edildiğinden dönme sürekli devam eder.

     DC motorların yol alma momentleri yüksektir ve devir sayıları geniş bir saha boyunca
ayarlanabilir. Dönüş yönü değiştirilmek istendiğinde rotora uygulanan gerilimin polaritesi
değiştirilir. Yani + ve – uçları ters bağlanır. Rotor (endüvi) akımı azaltılıp çoğaltıldığında
motorun devri de değişecektir. Bu tip motorların klima sistemlerinde kullanılamamasının en
büyük nedeni, hermetik yapı içerisindeki kompresörlerin yağ ve soğutucu akışkanın
kömürlere yapacağı negatif etki ve aşındığında kömürlere ulaşılamamasıdır.
    Rotordaki sargılar birbirleriyle ilişkilendirildikten sonra kare dalgalar hâlinde akım
tatbik edilmektedir. Tatbik edilen akım, doğru akım olup tatbik edilme sıklığı devir sayısını
belirler. Yapı Bileşenleri Basit ve Maliyeti Düşük Bir Tetikleme (Komütasyon) modülü ile
bu işlem gerçekleştirildiğinden motorun imalat maliyeti de düşüktür.
      DC Motorlar nasıl sürülür ?      
     Bu tip motorlarda tetikleme hızını ayarlamak için rotorun konumunun bilinmesi
gerekir. Bu nedenle motor, rotorun konumunu sürekli olarak algılayan ve bildiren bir rotor
konum sensörü ile donatılmıştır. Tetikleme modülündeki yarı iletken invertörün ve rotor
konum sensörünün kombinasyonu sonucunda klasik DC makinelerindeki gibi doğrusal hız-
moment karakteristiğine sahip bir sürücü sistemi meydana getirilir. Otomatik senkron
çalışma, tetikleme sinyallerine göre çıkış üreten yarı iletken invertör ile sıralı olarak
sargılara akım yönlendirilerek sağlanır.
Doğru akım motorlarında endüvinin dönmesiyle beraber endüvideki sargıların kutup
sargılarının yarattığı sabit manyetik alanı kesmesi sonucunda üzerinde bir indükleme
gerilimi oluşur. Motorun çektiği akımın düşmesine neden olan bu gerilime zıt elektromotor
kuvveti denir.
   Zıt emk dalga şekli yamuk (trapeziodal) olan otomatik-senkron motorlar için “fırçasız
DA motoru (FSDAM)” terimi; zıt EMK dalga sekli sinüsoidal olan otomatik-senkron
motorlar için “kalıcı mıknatıslı senkron motor (KMSM)” terimi kullanılması genel kabul
görmüştür.
    Yamuk
zıt EMK’li makine için rotor konum sensörü olarak basit konum dedektörleri
kullanılır. Örneğin hall-etkili sensörler, rotor manyetik alanını algılar ve böylece faz
anahtarlama noktalarını tespit edebilir. Sinüsoidal zıt EMK’li makine ise daha hassas konum
bilgisi gerektirir. Çünkü sargılara uygulanan akımın dalga şeklinin hassas olarak izlenmesi
gerekir. FSDA motorda moment fonksiyonu yamukken, KMS motorda moment fonksiyonu
sinüzoidaldir.
Ø Fırçasız dc motorların avantajları
· Yüksek verim
· Doğrusal moment-hız ilişkisi
· Yüksek moment-hacim oranı (Az bakır gerektirir.)
· Fırçaların ve kolektörün olmayışı (daha az bakım, tehlikeli ortamlarda
kullanılabilme)
Ø Fırçasız dc motorların dezavantajları
· Harici güç elektroniği gerektirir.
· Uygun çalışma için rotor konum bilgisi gerektirir.
· Hall-etkili sensörlere gerek vardır.
· Algılayıcısız yöntemlerin kullanımı ilave algoritmalar gerektirir.
  Doğru Akım Motorlarının Yapıları
Doğru akım motorları, endüktörün yapısına bağlı olarak elektromıknatıslı ve sabit
mıknatıslı olmak üzere iki şekilde imal edilir. Bu ikisi arasında endüktör haricinde yapı
bakımından farklı bir özellik yoktur.

   Endüktör (Kutup)
Doğru akım motorlarında manyetik alanın meydana geldiği kısımdır. Endüktöre kutup
da denilmektedir. Kutup uzunluğu yaklaşık olarak endüvi uzunluğuna eşittir.
Endüktörler tabii mıknatıslarla yapıldığı gibi kutuplara sargılar sarılarak bu sargıların
enerjilendirilmesiyle mıknatıslık özelliği kazandırılmış elektromıknatıslardan da yapılabilir.
Çok küçük doğru akım motorlarında kutuplar (tabii mıknatıslı) sabit mıknatıslıdır. Fakat
genellikle elektromıknatıs kutuplar kullanılmaktadır.
Doğru akım motorlarında kutup sayısı alternatif akım
makinelerinde olduğu gibi hız,indüklenen gerilim ve akımın
frekansına bağlı değildir. Burada kutup sayısı makinenin
gücüne ve devir sayısına göre değişir. Endüktör, makinenin
gücüne (büyüklüğüne, çapına)ve devir sayısına göre 2, 4, 6, 8
veya daha çok kutuplu olur.

  Doğru akım motorlarında Endüvi
Gerilim indüklenen ve iletkenleri taşıyan kısma endüvi denir.
Endüvi, kalınlığı 0,30-0,70 mm arasında değişen dinamo
saçlarından yapılır. Dinamo saçları, istenen şekil ve
ölçüde preslerle kesildikten sonra tavlanır ve birer yüzeyleri
yalıtılır. Yalıtma işleminde kâğıt, lak kullanılır ve oksit
tabakası oluşturulur. Endüvi saçları üzerine iletkenleri
yerleştirmek için oluklar açılır. Bu olukların şekil ve sayıları
makinenin büyüklüğüne, sarım tipine, sarım şekline ve devir
sayısına göre değişir. Oluklar, küçük güçlü makinelerde
yuvarlak veya oval büyük güçlü makinelerde ise tam açık
olarak yapılır.
    DC motorlarda Kollektörler
    Doğru akım motorlarında endüviye
uygulanacak gerilimin iletilmesini kolektörler
sağlar. Kolektör dilimleri, haddeden
geçirilmiş sert bakırdan pres edilerek yapılır.
Bakır dilimleri arasına 0,5-1,5 mm kalınlığında
mika veya mikanit yalıtkan konur. Bu kalınlık,
kolektörün çapına ve komşu dilimler arasındaki
gerilim farkına göre değişir. Kolektör
dilimleri ile bunlara temas eden fırçalar,
bağlama elemanlarını teşkil eder. Kolektör,
doğru akım motorlarının en önemli ve en çok
arıza yapan parçasıdır. Bu nedenle kolektör
dilimleri,özenle yapılır ve dilimler arası gerilim
farkı
15 voltu geçmeyecek şekilde ayarlanır.
         Fırçalar ( motor kömürü ) ve dc motorların dezavantajları
   Doğru akım motorlarında dış devredeki akımı endüviye iletebilmek için fırçalar
kullanılır. Doğru akım makinelerinde aşınma ve iyi komütasyon elde etmek için saf bakır
fırça kullanılmaz. Fırçalar; makinenin akım şiddeti ve gerilimine göre sert, orta sert ve
yumuşak karbon veya karbon alaşımından yapılır. Genel olarak küçük güçteki (10 kW’a
kadar) doğru akım motorlarında bütün fırça çeşitleri ile iyi çalışabilir. Mümkün olduğu kadar
bir motorda aynı cins fırçalar kullanılmalı ve fırça boyları da eşit olmalıdır. Fırçalar, dik ve
yatay olarak yapılır. Çok küçük güçlü motorlarda fırçalar, kapak üzerine açılmış ve yalıtılmış
yuvalara konulur.
Büyük güçlü motorlarda ise fırça yuvaları, saç veya dökümden yapılmış
olup fırça tutucularına monte edilir.
        Fırçasız Doğru Akım Motorları
      Bu motorlarda elektrik gücü iletimi, fırça ve kolektör yerine elektronik anahtarlar ile
sağlanır. Böylece ark olayı önlenmiş olur. Motor, yüksek hızlara ulaşabilir. Kaynak
gerilimleri düşüktür. Yaygın olarak kullanılan kaynak gerilimi 24 volttur. Hassas hız
kontrolü, yüksek verim ve uzun ömürlü olması bu motoru yaygın olarak kullanılır hâle
getirmektedir. Uygun sürücüler yardımıyla
hız, moment ve devir yönü kontrol edilebilir.
Küçük boyutlarda üretilebilir. Verim, hız ve moment gibi faktörler dikkate alındığında
alternatif akım motorlarına göre üstünlükler gösterir. En önemli dezavantajı, ekstradan yarı
iletken malzeme ve sensörler gerektirmesidir. Böylece motorun maliyeti artmaktadır.
        Şönt Motorları nasıl çalışır?
     Uyartım sargısının endüvi sargısına paralel olarak bağlandığı doğru akım motorlarıdır.
Şönt motorun devir sayısı, yük ile çok fazla değişmez. Motorun devir sayısı, kaynak gerilimi
veya endüvi akımı ile kontrol edilebilir. Yol alma anındaki momentleri düşüktür. Motor
boşta çalışırken de devir sayısı normal değerdedir. Motorun maksimum verimde çalışması
için motorun sabit kayıplarının endüvi kayıplarına eşit olması gerekir. Motorun üreteceği
moment, endüvi akımıyla doğru orantılı olarak artar.
Yüksek kalkınma momenti ve sabit devir sayısı istenen uygulamalarda kullanılır.
Vantilatör, aspiratör ve tulumbalar, kâğıt fabrikaları, dokuma tezgâhları, gemi pervaneleri,
matbaa makineleri ve asansörler bu motorun kullanım alanlarındandır.
       Seri Motorlar
    Uyartım sargısı endüvi sargısının birbirine seri olarak bağlandığı doğru akım motoru
çeşididir. Motor, yüklendikçe devir sayısı hızla düşer. Bunun nedeni, yük akımının aynı
zamanda uyartım akımı olmasıdır. Akım arttığında manyetik akı f’ de artacaktır ve E=K.f.n
formülüne göre manyetik akı arttığında devir sayısı da düşecektir. Seri motorun yol alma
momenti oldukça yüksektir. Motor boşta çalıştığında f değeri oldukça küçük bir değer alır.
Dolayısıyla devir sayısı, tehlikeli bir şekilde yükselebilir. Bu yüzden
seri motor boşta
çalıştırılmamalıdır.
endüstriyel dc motor,soğutma ile birlikte
doğru akım motoru
doğru akım motorları
doğru akım motoru yapısı
dc motor kutup
      DC motorların Çalışma Prensibi nedir?
  İçinden akım geçen bir iletkenin manyetik alan
içindeki durumu ve sol el kuralı,
manyetik alan içinde hareket eden bir iletken
üzerinde
EMK indüklenir ve bu EMK’den
dolayı devreden bir akım geçer. Şimdi bu
durumun tersini inceleyelim. Yani manyetik
alan içinde bulunan bir iletkenden akım
geçerse ne olur?
Dc motorlar bakım gerektirdiğinden son dönem
yerini ac sistemlere terketmiştir.Dc motorlar
özellikle tork kontrol
konusunda oldukca başarılı sistemlerdir.
Doğru akım motorları ( tork motorları )
DC motor çalışma prensipleri
dc motor çeşitleri
dc motor iç yapısı
Dikkat !! firmamızda Dc motor ve Dc sürücü satışı,montajı ve diğer hizmetler YOKTUR.
Bunlarada göz atın
Doğru akım motor
inverter,plc,otomasyon
hız ayarlı motor
inverter
inverter nedir ?
motor kontrol
ac sürücü
ac drive
dinamik frenleme
frekans invertörü
frekans çeviriciler
softstarter
Servo sistem
ampermetre
devir ölçer
devir göstergesi
frekans kontrolü
takometre
otomasyon panoları
pompa kontrol
spindle motor
softstarter
yumuşak yolvericiler
hız kontrol sürücüsü
softstarermi invertermi
step motor sürücü fiyatları
redüktörlü motor fiyatları
servo motor fiyatları
hız kontrol cihazı fiyatları
inverter fiyatları.html
motor fiyatları
Bir fazlı motorlar