asenkron motorlar
inverter,plc,otomasyon
Asenkron motorlar ve  motor kontrol teknikleri
Asenkron motorların 1 fazlı olanları için burayı tıklayınız .Bu sayfada 2 ve 3 fazlı motorlar hakkında bilgiler vardır.
Eğer yıldız üçgen yolvermek istiyorsanız burayı tıklayın.
     Asenkron motor (indüksiyon motoru ) nedir?

   İndüksiyon terimi indüklemeden gelir.Yani bir enerji tipininin manyatik olarak bir başka yerde kuvvet halini almasıdır.
Motor yada asenkron motor olarak anılan sistemler bu şekilde bir mantıkla çalışır ve rotor için gerekli gücü aktarıcı yada
kömür yataklarından ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran asenkron motor tipidir. Asenkron motorlar kısaca;
stator, rotor, rotor yatakları, pervane ve yan kapaklardan meydana gelir. Bir motorlara, stator sargılarında oluşan manyetik
alanın dönme hızı ile rotor dönme hızı aynı olmadığından uyumlu olmayan motor anlamına gelen Asenkron Motor adı verilmiştir.
Asenkron motorlar indükleme prensibine göre çalıştıklarından İndüksiyon Motor olarak da bilinirler. Asenkron makineler
endüstride genellikle motor olarak çalıştırılırlar, fakat belirli koşulların sağlanması
durumunda generatör olarak (rüzgar türbinleri) da çalıştırılabilirler.
   Bir Fazlı Motor nedir ? nasıl çalışır ?
   Bir fazlı motorlarda iki çeşit sargı bulunmasına karşın sargılar aynı gerilimle beslenir.
Sargılar faz farkı oluşturacak şekilde farklı özelliktedir.Bir fazlı asenkron motorların
kullanım alanları oldukça fazladır. Bunun nedeni bakımının ve maliyetinin düşük olmasıdır.
Evlerde kullanılan bir çok makinalarda 1 fazlı bu tür motorlar tercih edilir.
Bir fazlı motorlarla ilgili sayfamıza buradan ulaşabilirsiniz.
      Üç Fazlı Motorlar ve motor kontrolü

    Üç fazlı motorlar, basit tasarıma, yapısı gereği yüksek ilk hareket torkuna ve
verimliliğe sahip olduğu için endüstride en çok tercih edilen motorlardır. Kullanım alanları
arasında endüstriyel fanlar, havalandırma sistemleri, kompresörler ve konveyör sistemleri
sayılabilir.
   Üç fazlı motorlar yapısal olarak bir fazlı motorlarla benzer. Manyetik
alanın oluşturulduğu bir stator ve mekanik enerjinin alındığı rotora sahiptir. Üç fazlı
motorlarda üç adet stator sargısı vardır ve bu sargılar aralarında 120 derece farkla
konumlandırılır.
  
Stator ve rotor arasında elektriksel bir bağlantı yoktur ve bu motor elemanları yüksek
mıknatıslanma özelliğine sahip plakalardan üretilir. Statorda indüklenen manyetik akı rotora
havadan iletilir. Rotorda indüklenen manyetik alan ile stator manyetik alanı arasındaki
kuvveti hareketin oluşmasını sağlar. Dönme hareketi, rotor manyetik alanının stator
döner manyetik alanının peşinden sürüklenmesi ile gerçekleşir.

  Peki üç fazlı motor nasıl çalıştırılır ?

  Üç fazlı A.C motorları çalıştırmanın (yol vermenin) en kolay şekli doğrudan yol vermedir.
Motorun sargı uçları birer kontaktör üzerinden  direkt olarak şebekeye bağlayabilirsiniz.
Dikkat; Ac (Asenkron motorlar) ilk çalışma anında normal akımlarının yaklaşık üç
kat fazlasını
çekmeye çalışırlar. Sıfır hızdan maximum hıza anında çıkmak istediklerinden
bu pik akımı olması doğaldır . Kontaktör yada şalter ile  çalıştırma yönteminde motor
ilk start zamanında mümkünse boşta çalıştırılmalıdır. Direkt yol verme, yüksek güçlü
motorlarda (5 kW’ın üstünde) aşırı ısınma nedeniyle sargıların zarar görmesine neden olabilir.
Bu nedenle yüksek güçlü motorlara düşük gerilimle yol verilir . Bu konunun halli için
Ac sürücü yada yumuşak yolvericilerden faydalanabilirsiniz.
  3 faz kontrollü motorların dönüş (devir ) yönünü nasıl değiştirebilirim ?

  Üç fazlı asenkron motorlarlarda dönüş yönü değiştirilmek isterseniz verdiğiniz iki fazın
bağlantı yerleri değiştirilip diğer tek fazın sabit tutulması yeterlidir
.Ayrıca üç
fazlı motorlarda dönüş yönünün değiştirlimesi için motor klemens tablosu bağlantısı şekil
Dönüş yönü değiştirme işlemi genellikle kontaktörlerle yapılır. Dönüş yönünü
değiştirmek için bazı durumlarda özel paket şalterler de kullanılmaktadır.
     Bilezikli Motorlar (rotoru sargılı)

    Motorun rotorunda bulunan saç levhalar aynı endüvileri gibi kanallı
olarak preslenir. Kanallara 120’  derece faz farklı üç fazlı
alternatif akım bobinleri yerleştirilir.
  Sargılar durumuna göre yıldız veya üçgen bağlandıktan sonra
ortaya çıkan uçlar daha önceden rotor miline sabitlenmiş olan
bileziklere tutturulur. Her bilezik, milden ve diğer bileziklerden
yalıtılmış olmalıdır. Bu bilezikler, rotor sargılarına üç faz enerji
taşıyan fırçalar baskı uygulayarak enerjiyi taşır.
    Endüksiyon Motorunun çalışma stili
  Endüksiyon motorunun stator sargılarına uygulanan üç fazlı alternatif akım bu sargılarda
döner bir manyetik alan meydana getirir. Bu döner alan rotorda endüksiyon akımları
meydana getirir. Rotorda oluşan endüksiyon akımları da, rotorda N-S kutuplarını oluşturur. Sonuçta rotorun kutupları döner alan kutuplarından etkilenerek (itme-çekme şeklinde)
dönmeye başlar.
  Rotorda indüklenen Akım
Statorda oluşan döner alan rotor sargılarını keserek bu sargılarda bir
EMK indükler.
  Motor Bağlantıları
AC motorlar kullanım isteğine göre şebekeye değişik şekillerde bağlanabilir.
   Tork Hızı ve Beygir (Hp) Gücü İçin
Değişik kalkınma akımı ve çalışma gücü için motorlar yıldız veya üçgen çalıştırılır.
  Yıldız Bağlı Motorlar
  Yıldız bağlı olarak çalıştırılan motorlar kalkınma anında şebekeden daha düşük akım çeker.
Devir sayısı aynı olmasına rağmen çalışma gücü üçgen bağlı motora göre zayıftır.
AC üç fazlı motorlar doğrudan yıldız çalıştırılabilir. Resimde üç faz bobinleri ve
yıldız bağlı bobinler görülmektedir.
   Ac motorlar da devir (hız)

  Senkron devir, 3 faz alternatif manyetik döner alanın
devir sayısıdır. Asenkron motorlarda rotor, döner alan
devrinden bir miktar (
kayma oranı kadar) yavaş döner.
Örneğin senkron devri 3000 d/d olan bir asenkron
motor %5 kayma ile dönerse rotor devri
2850 d/d olur. Senkron motorlar da ise rotor devir
sayısı döner manyetik alan devir sayısına eşittir.
Örneğin senkron devri 3000 d/d olan bir senkron
motorun rotor devri de 3000 d/d olur.
     Repülsiyon Motor nedir?
    Repülsiyon motorların statorları üç fazlı motorların statoruna benzer. Yalnız ana sargısı bulunan yardımcı sargılı motorun statoru
ile de aynıdır.
Repülsiyon motorun rotoru DC dinamonun endüvisi ile aynıdır. Yalnız repülsiyon motorda fırçalar kısa devre edilmiştir.
Repülsiyon motorda fırçalar kutup ekseninde olduğunda motorda dönme olmaz. Fırçalar kutup ekseninden kaydırılınca dönme gerçekleşir.
Motor fırçaların döndürüldüğü yöne doğru dönme yapar. Repülsiyon motorların rotor sargılarının altına sincap kafes yerleştirilmiştir.
Motor, devrine ulaşınca, fırçalar merkezkaç anahtarına benzer bir düzenekle rotordan ayrılır ve motor sincap kafes ile çalışmasını sürdürür.
Tek Sargılı ama iki Devirli Motor türleri
 
Dahlender sargılı motorlar
Tasarımı ve bağlantıları kolaydır. Ancak bu bağlantı türünde kutup sayıları oranı ½’dir. Yani 4/2 kutuplu veya 8/4 kutuplu gibi.
Eğer bir sargıdan birbirinin katı iki değişik kutup sayısı elde edilecek bir bağlantı yapılmışsa bu bağlantıya “Dahlander bağlantı” ve
bu tip motorlara da “Dahlander motorlar” denir. Dahlander bağlantıda sargı, küçük devir sayısı için yani büyük kutup sayısına göre
tasarlanır. Her faz sargısının orta uçları bulunur. Faz sargıları giriş uçları 1U-1V-1W, orta uçlar 2U-2V-2W ile işaretlenir. Klemens
tablosuna bu 6 uç çıkarılır. Dahlander sargılı motorlar, tam kalıp sargılıdır. Yarım kalıp sargılı uygulamada, küçük kutup sayılı
(yüksek hızlı) çalışmada, kuvvetli harmonikler meydana gelmekte ve bu kuvvetli harmonikler, motorun yol almasına kötü etki
yapmaktadır. Onun için yarım kalıp sargı uylaması kullanılmamaktadır.

Volt elektrik dahlander sargılı motorlar, tam kalıp sargılıdır. Motorlar 4/2 veya 8/4 kutupludur. Faz sargıları stator içinde üçgen
bağlıdır. Dahlender sargılı motorlar güç ve momente göre değişik şekillerde yapılır. Bu motorların stator sargı (çıkış) uçları, motor içinde
üçgen   veya yıldız bağlanır. Klemens tablosuna giriş (düşük hız 2p=4) ve orta (yüksek hız 2p=2) uçları çıkarılır. Motorun sabit güçlü mü?
Sabit momentli mi veya değişik güç, değişik mometli mi? Bunun tespiti için klemens tablosuna bakılır.
     PAM sargılı motorlar
   Dahlander sargının özel bir tipidir. Tasarımı sargının sarılması daha zordur. Dahlander sargıda hız oranı 1 /2 iken, PAM sargıda birbirinin katı olmayan ve ardışık
hızlı 2 hatta 3 hızlı olabilir. Örneğin 6/4, 8/6, 10/8 kutuplu gibi… PAM sargılı motorlarda kafes rotorlar kullanılır.
PAM sargıda, stator faz sargılarının bir yarısında akım yönleri değiştirilerek kutup sayısı değiştirilir. PAM sözcüğü,
pole-amlitüde-modilation (kutup geneliği modilasyonu)
sözcüklerinin ilk harflerinden gelmektedir.
Pam sargıda, sargının tasarımı büyük kutup sayısına göre yapılır. Ancak sargının bağlantısı değiştirilerek istenen küçük kutup sayısı da elde edilir. Tasarımı zor olmasına
karşın ayrı sarılı çok devirli motorlara göre bir sargıdan daha büyük güç elde edilebildiğinden tercih edilmesi gereken sargı örneğidir.
     Çift devirli motorlar nerelerde kullanılır?
   Asenkron motorun statoruna iki veya tek sargı sarılarak rotorundan 2 veya 3-4 değişik devir elde edilebilen motorlara denir.
2 değişik devir için motor klemensine altı uç çıkarılır. Teorik olarak üç değişik devir için motorun statoruna farklı kutup sayılı
iki ayrı sargı sarılır. Sargılardan biri Dahlender bağlantılı yapılır. Klemens kutusuna ise dokuz  uç çıkarılır. Dört değişik devir
için yine statora farklı kutup sayılı, Dahlender bağlantılı iki sargı sarılır. Klemens kutusuna on iki uç çıkarılır. Bu tip
sarımlarda, klemens kutusunda fazla uç olması, karışıklığa ve kumanda etme güçlüğüne neden olduğundan kullanılmaz.
Çift devirli asenkron motorların endüstride pek çok kullanım alanı mevcuttur. Genel olarak tek devirli asenkron motorun kullanıldığı
her yerde kullanılabilir. Özellikle farklı birkaç devir gerekli olan yerler için kullanılır.

Sanayinin her kolunda yerini almıştır. Pistonlu pompalarda, kompresörlerde, bant konveyörlerinde, vantilatörlerde, körüklerde,
santrifüj pompalarında, torna, freze, matkap tezgâhlarında, aspiratörlerde, ağaç işleri makinelerinde, tekstil endüstrisinde,
matbaa makinelerinde çok devirli asenkron motorlar için geniş bir uygulama sahası vardır.
  İki devirli (Dahlender) sargılı motor türleri

  Çift devirli asenkron motorlar, yapı ve çalışma özelliği bakımından tek devirli asenkron motorlarla aynıdır.
Sadece tek devirli asenkron motorların statorunda tek kutup sayılı bir sargı varken çift devirli asenkron
motorların statorunda ise farklı kutup sayılı iki veya tek sargı bulunur.
  Sonuç itibarı ile her iki motorun statorunda 3 faz sargısı bulunur ve aralarında 120’şer derecelik açı
olan döner alan oluşturur. Bu döner alanların etkisi ile rotor dönmesini sürdürür. Düşük devirde
çalışırken büyük kutup sayılı sargının oluşturduğu manyetik alan rotoru yavaş döndürür. Yüksek devirde
çalışırken de küçük kutup sayılı sargının manyetik alanıyla rotor hızlı döndürür.
   Rotoru Sargılı olan Asenkron Motorlara start etmek
   Bilezikli asenkron motor da denen rotoru sargılı asenkron motorlar da sincap kafesli
asenkron motorlarda olduğu gibi kalkınma anında aşırı akım çeker. Ancak rotoru sargılı
asenkron motorlarda rotor sargı direnci, yol verme anında devresine direnç eklenerek
artırılırsa kalkınma anında motordan maksimum döndürme momenti elde edilir.
   Bu nedenle rotoru sarılı asenkron motorların yol alma karakteristikleri, sincap kafesli
asenkron motorlara göre daha iyidir.
   Yol verme anında rotor sargılarına direnç eklendiğinde motor, maksimum moment ve
normal kalkınma akımı ile yol alır. Rotor devresine direnç eklenmemiş bir asenkron motor
maksimum döndürme momentine senkron devrin % 80’inde ulaşır. Eğer rotor sargı
direnci % 20 artırılırsa motorun ilk hareketinde maksimum döndürme momenti elde edilir.
   Bu nedenle rotor devresine yol verme sırasında bir veya birkaç kademe direnç eklenerek
hem yol alma akımı azaltılmış olur hem de maksimum kalkınma momenti elde edilir.
İlk anda rotor devresine, motorun gücüne uygun dirençler bağlanır. Motor yol aldıkça
dirençler kademe kademe devreden çıkartılır ve sonunda rotor sargı uçları
                                                                         http://hbogm.meb.gov.tr
Merhaba,
Motor kavramı o kadar yaygın ve değişik sektörde yeralmıştır ki , net bir tanım yapmak mümkün değildir.
Elektrik motorlarının yanısıra , servo motorlar,step ,spindle motorlar dan tutunda araçlarda kullanılan içten
yanmalı motorlar,uçak motorları,ve hatta hafif meşrep insanlara (bu bizim konumuz değil) motor denilmektedir.
İllada tanım yapılacaksa ,bir enerji modelini hareket enerjisine çeviren aygıtlara "
motor" denilir.
Bizim konumuz elektrik enerjisi ile çalışan motor tipleridir.
rotoru sargılı motor
motor faz açıları
motor sargı görünüşü
küçük motorlar
indüksiyon motoru
   Motorları üçgen bağlamak (delta tipi bağlantı)
  Ac motorlar ilk kalkınma akımından muzdariptir. Üçgen bağlantılı motorlar kalkınma anında şebekeden yüksek akım çeker. Üçgen bağlı motorların
çalışma güçleri yıldız bağlantıya göre daha yüksektir. 3*4 KW’tan büyük güçlü motorların doğrudan üçgen çalıştırılmaları
sakıncalıdır.
Büyük güçlü motorlar yıldız olarak kalkındırılıp ardından üçgene geçirilir.Bu konu ile ilgili buradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Asenkron motorların (ac motorlar ) hızını nasıl ayarlayabilirim ?
Üç fazlı (bir fazlı motorlar için sürücü yoktur) AC motorların devir veya hızını ayarlamanın elektronik olarak 3 yolu var.
1 - frekansını değiştirerek
2 - Voltajını değiştirerek
3 - Her ikisini birden değiştirerek. bakınız V/F kontrol
hız kontrol sürücüsü
hız ayarlı motor
inverter
inverter nedir ?
motor kontrol
ac sürücü
ac drive
dinamik frenleme
frekans invertörü
frekans çeviriciler
softstarter
softstarermi invertermi
Servo sistem
Uzaktan kumanda
ampermetre
devir ölçer
devir göstergesi
frekans kontrolü
takometre
otomasyon panoları
pompa kontrol
buton
kontaktör
sigorta
şalter
Şalt
softstarter
yumuşak yolvericiler
termik
spindle motor
step motor sürücü fiyatları
redüktörlü motor fiyatları
servo motor fiyatları
hız kontrol cihazı fiyatları
inverter fiyatları.html
motor fiyatları