yeşil enerji
MOTOR OTOMASYONU - ELEKTRİK MOTORLARINDA VERİM ve YEŞİL ENERJİ
inverter,plc,otomasyon
       Yeni IEC verimlilik ölçme metodu
    Motora ait dokümanda hangi metod kullanıldığı belirtilmelidir.
Karşılaştırma yaparken ancak aynı metodla hesaplanan verimlilik değerleri karşılaştırılabilir.
4 kutuplu motorlar için EU verimlilik sınıfı
* EU sınıfları IEC60034-2 (1996) test metoduna göre hesaplanır
* Verimlilik seviyeleri şu motorlara uygulanır :
* 2- ve 4-kutuplu
* Çıkış gücü 1.1’den 90 kW’a kadar
* Nominal gerilimi UN, 400 V’a kadar
* ABB, EFF1 ve EFF2 olmak üzere her iki tipte motor sunmaktadır.
* IE sınıfları IEC 60034-2-1 (Eylül 2007) test metoduna göre hesaplanır.
* Verimlilik seviyeleri bu motorlara uygulanır :
* 2-, 4-, 6-kutuplu motorlar
* 0.75 - 375 kW arası
* 1000 V’a kadar
* Frekansı 50 ve 60 Hz
* Not: Ex-motorlar için de geçerlidir.
IEC standartı 60034-30 ve yeni verimlilik sınıfları
50Hz, 4 kutuplu motorlar için IE verimlilik sınıfları
* Değişken hız sürücüleri motor hızını kontrol etmenin en etken metodudur.
    Verimli motor ve değişken hız sürücüsü şunları sunar :
* Prosesi kontrol edebilme
* Proses optimizasyonu
* Proses süresinde enerji tasarrufu
* sadece motorun verimliliği değil
* sadece çeviricinin verimliliği değil
* bu tüm prosesi kapsar!
* Kalitesi yüksek ürünleri destekleyen ve sürekli motorların tüm çalışma ömrü
maliyetini azaltmayı araştıran ABB, motorlarının mükemmel performans sunduğunu da garanti eder. 
Çalışma ömrü maliyetinde olumlu etki Değer kazandıran dört adım
* EffSave
* İki motorun verimlilik değerlerinin basit olarak karşılaştırılması ve pratikte ne gibi kazançların elde edileceğini gösteren gereçtir.
* Operations savings analyzer (Çalışma tasarrufu analizatörü)
* Tüm fabrikada verimliliği yüksek motorlar kullanıldığında elde edilebilecek tasarrufu basitçe hesaplayabilen gereçtir.
           Kullanımı kolay verimlilik hesaplama gereçleri
*
FanSave – Fan uygulamalarında harcanan enerjiyi hesaplamak için
*
PumpSave - Pompa uygulamalarında harcanan enerjiyi hesaplamak için
*
Efficiency Tool – Eski sürücü + motor ve yeni sürücü+verimliliği yüksek motor kombinasyonlarındaki verimlilik seviyelerini karşılaştırmak için
*
Energy Saving Tool – Verimliliği yüksek motorlarda maliyetlerin geri dönüş süresini hesaplamak için
Kullanımı kolay verimlilik hesaplama gereçleri
* ABB, “küresel enerji” konusundaki olumlu atılımlarını yerine getirmek için için  küresel işbirliği içerisinde aktif bir rol üstlenmektedir.
* ABB gelecekteki tüm enerji verimliliği atılımlarını gerçekleştirmek için hazırdır ve yeni uluslararası standartların hazırlıklarını çok yakından takip etmektedir.
* ABB’nin verimliliği yüksek motor ve sürücüleri, CO2 salımını büyük ölçüde azaltmakta ve enerji tasarrufu sağlamakta en iyi çözümdür. Kaynak
Dünya lideri ABB, geniş ürün yelpazesi ve teknolojisi ile değişken hız motor sürücüleri ve AC motor ürünlerinde de bir numaralı üretici...
Enerji talebinin hızla artması ve küresel ısınma, enerji tasarrufunu günümüzün en önemli konularından birisi haline getiriyor. Üretilen enerjinin yaklaşık
%42’si çimento, demir-çelik, gıda,kimya gibi endüstriyel tesislerde kullanılıyor. Harcanan bu enerjinin üçte ikilik kısmı ise sadece elektrik motorları
tarafından tüketiliyor. Genel sürücü ve verimli motor uygulamaları ile %20-50 arası enerji tasarruf miktarı mümkündür.
IEC 60034-30’a göre alçak gerilim motorlarda verimlilik sınıflandırması
IEC/EN 60034-30 standardı IEC tarafından 2008 yılı Ekim ayında yayınlanmıştır.
Standart, alçak gerilim motorlarında dünyanın değişik bölgelerinde bulunan farklı
tanımlamaları bir araya getirmeyi planlamaktadır. Motor üreticilerinin farklı
standartlar sebebi ile karşılaştığı zorlukları gidermek ve kullanıcıların daha kolay
şekilde anlaşılabilir ve şeffaf bilgilere ulaşabilmesini amaçlamaktadır.
4 kutuplu 50Hz bir motor için IE verimlilik sınıfları IE4 sınıfı asenkron ve
senkron motorlar için IEC 60034-31:2008’de tanımlanmıştır.
    Bu standart hangi tip motorları kapsar?
Daha önceki standarda göre oldukça geniş bir kapsam alanı vardır. Bu yeni
standart neredeyse tüm motor tiplerini kapsar.
(Örneğin standart motorlar, patlayıcı ortamlar için motorlar, deniz
uygulamalarında kullanılan motorlar, frenli motorlar)
** Tek hızlı üç fazlı motorlar, 50Hz ve 60Hz
** 2, 4, ve 6 kutuplu motorlar
** 0,75kW ile 375kW arası güçteki motorlar
** 1000V gerilim seviyesine kadar S1 ve S3 çalışma tipi
** DOL 50Hz ve 60Hz
   Daha önceki standarda göre verilen verim değerleri daha yüksek çıkabilir.
Bunu sebebi yeni tanımlanan standartta kayıpların daha kesin bir doğrulukla
ölçülebilmesidir. Bundan dolayı üreticiler verdikleri verim değerlerinin hangi
standarda göre ölçüldüğünü belirtmek durumundadır.
     Verimlilik sınıflandırmasında aralık nedir?
Tablo 1’de tanımlı aralığın 2 kutup, 4 kutup ve 6 kutuplu motorlar için 0,75kW
ile 375kW güç aralığında olduğunu görebiliriz (50Hz ve 60Hz).
    IE sınıfı motorlarda nasıl gösterilir?
Minimum verimlilik değeri ve IE sınıfı motor plakasında gösterilmelidir.
IEC60034-30 standardının diğer standartlar ile uyumluluğu nedir?
Halen tüm dünyada verim sınıfları ile ilgili çeşitli standartlar vardır. IEC bu
standartları harmanlayarak tüm dünya tarafından kullanılacak hem de mevcut
diğer standartlar ile kolayca karşılaştırılabilecek bir tanımlama yapmıştır.
IEC60034-30 verimlilik sınıflandırması için gerekenler ile uluslararası bir uyum
için temelleri oluşturmuştur.
Üreticiler standardı nasıl uygular?
** Verimlilik endirek metod ile ölçülür ve ilave kayıplar ölçüm metodu ile belirlenir.
** ABB IE2 motorları stoktan temin etmektedir. IE3 ve IE4 verimlilik sınıfında
da geniş bir güç aralığı mevcuttur.
        Yüksek verimli motorlar ile enerji verimliliği
Dünyamız daha verimli dönsün diyor musunuz?
Endüstride elektrik enerjisinin %65’i elektrik motorları tarafından tüketilmektedir. Dünya çapında motorların, elektrik enerjisinin tüketimi ve CO2 salımının azalmasında önemli rolü vardır. Bu görünmeyen yüksek giderler endüstrideki elektrik
tüketimi ile ilgilidir. Son teknoloji motorlar kullanarak dünya genelinde hesaplanan ve öngörülen yıllık enerji tasarrufu yaklaşık 34 milyar dolar seviyelerindedir.
ABB’nin enerji değerlendirme programı bu görünmeyen enerji giderlerini çevre ve kullanıcılar için yararlı hale getirmeyi hedefler.
   Genel performans IE2 Döküm motorlar
  ABB genel performans IE2 yüksek verimli motorları basit
ve genel uygulamalar için raftan temin edebileceğiniz en
üstün seridir. ABB’nin kalitesi ve motorların özellikleri
sistem entegratörleri ve seri makina üreticileri tarafından
takdir edilmektedir.
– Döküm gövde 160-355 gövde arası 11-250kW
– Verimlilik sınıfı IE2
– Soğutma şekli IC411
– Çalışma sınıfı S1
– Koruma sınıfı IP55 (Tam kapalı)
– İzolasyon sınıfı Class F
– Isı artış sınıfı Class B
– Çıkış gücü değerleri 40°C ortam sıcaklığı için verilmiştir.
– Sargılarda PTC termistör standart ve fiyata dahildir.
– 280 gövde ve üzerinde metal kablo rakoru standart ve
fiyata dahildir.
Alçak gerilim sincap kafesli asenkron motorlar
Döküm gövde, IP 55, 160-355 gövde
Alçak gerilim sincap kafesli asenkron motorlar
Döküm gövde, IP 55, 160-355 gövde
verimli motor
motor iç yapısı
yeşil çevreci motor
elektriği az tüketen mnotor
hız ayarlı motor
inverter
inverter nedir ?
motor kontrol
ac sürücü
ac drive
dinamik frenleme
frekans invertörü
frekans çeviriciler
softstarter
Servo sistem
Uzaktan kumanda
ampermetre
devir ölçer
devir göstergesi
frekans kontrolü
takometre
otomasyon panoları
pompa kontrol
buton
kontaktör
sigorta
şalter
Şalt
termik
spindle motor
softstarter
hız kontrol sürücüsü
yumuşak yolvericiler
softstarermi invertermi
step motor sürücü fiyatları
motor fiyatları
inverter fiyatları.html
hız kontrol cihazı fiyatları
servo motor fiyatları
redüktörlü motor fiyatları
         Dikkat!! Aşağıdaki motorlar standardın dışında tutulmuştur.
** Hız kontrol cihazları ile kullanılan motorlar
** Makina içinde çalışan motorlar (örneğin, pompa, fan veya kompresör ,vinç ) gibi makinadan ayrı test edilemeyecek olan motorlar.
   Verimlilik Sınıflandırmasında ana kriter nedir?
IEC 60034-30 standardında verimlilik sınıflandırması bir önceki standarda göre daha az yanılma payı bulunan ve daha kesin
sonuçlar veren test metodları ile yapılmıştır.
Premium efficiency IE3 ( özel koşuular için)
High efficiency IE2 (yüksek performanslı motor uygulamaları)
Standard efficiency IE1 IEC (standart uygulamalar)
* Sanayileşme sonucu gün geçtikçe artmakta olan sera gazlarının salımı dünyamızı iklim değişikliğine ve geri dönüşü olmayan küresel bir felakete sürüklemektedir.
* Geleceğe dair varsayılan senaryolardan yola çıkan araştırmalar, sera gazlarının salımlarını azaltmanın en  kolay, en çabuk ve en etkin metodun “Enerji Tasarrufu”
olduğunu ortaya koymaktadır.
         Çevresel faktörler
* Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)’nın yayını ”Enerji Teknolojisi Perspektif Çalışması Technology Perspective Study” (ETP-study) 2050 yılına kadar teknolojilerin nasıl
farklılık sağlayacağına dair yeni senaryolar ortaya koymuştur.
            Temel Senaryo
* Salımların şu anki seviyesinin neredeyse iki buçuk katına çıkacağını ortaya koyar.
* Hızlandırılmış Teknoloji Senaryosu (ACT)
* Enerji ile alakalı CO2 salımının mevcut teknoloji ile nasıl şu anki seviyelerine döndürülebileceğini gösterir.
* TECH Plus Senaryo
* Belli ana teknolojilerin ilerleme hızı üzerindeki olumlu yaklaşımların etkilerini anlatır.
Farklı yaklaşımlara sahip senaryolar, farklı bölümlerde CO2 salımını
sınırlayan araçları listelemektedir. Enerji üretim teknolojileri büyük
oranda 2050 yılına kadar
karbondan arındırılmış olabilir.Kaynak: IEA Energy Tech. Perspective 2006
        Çevresel faktörler
Hedef >>> 2050 yılında CO2 emisyon azalması
TECH Plus Scenario Enerji verimliliği, sera gazı salımını azaltmakta en
hızlı, en etkili ve maliyeti en uygun yoldur.
Motor ve sürücülerin potansiyel enerji tasarrufu
Üretimden kullanım alanına kadar enerji kayıpları %80 “kayıp” ı
İletim ,Dönüştürme verimliliği ,Hat kayıpları ,Üretim prosesleri ,
Net enerji ,Motor & Sürücü verimliliği, binalar Kullanışlı enerji
Birincil enerji ,Elektrik enerjisi Dağıtım ve İletim Endüstri  alanları

Üretimden kullanım alanına kadar enerji kayıpları
ABB’nin enerji tasarrufu sağlama yolları
* Verimliliği yüksek elektrik motorları ile
* Değişken motor hız kontrolü ile
* Sistemin mekanik optimizasyonu ile
* Üretilen toplam elektriğin %50’den fazlası endüstride tüketilmektedir.
* Endüstride kullanılan elektriğin %65’i  elektrik motorları tarafından
kullanılmaktadır.
* Bu enerjinin %20’si elektrik motorlarındaki kayıplar nedeniyle
harcanmaktadır.
yeşil ve temiz enerji
temiz enerji
Motorlarda verimlilik hakkında hedefler nelerdir ?
                Motorların verimli kullanılması Neden önemlidir?
* “En iyi teknolojilerin kullanımı (verimliliği yüksek motorlar, motor hız kontrol cihazlarının kullanılması vs.) CO2 salımında %68’e varan azalım sağlamaktadır.
* Motorun satınalma fiyatı, aynı motorun 8-12 hafta boyunca çalışması durumunda harcadığı elektrik fiyatına karşılık gelmektedir.
* Ana para değeri, motorun ömrü boyunca toplam çalışma maliyetinin sadece %1’ini temsil eder.
* Yüksek verimliliğe sahip güvenilir motorlar en düşük çalışma ömrü maliyeti sunmaktadır.
* Yüksek verimlilik, sadece daha düşük çalışma maliyetinden tasarruf etmek ve daha az CO2 ve sera gazı salımı demek değildir,
aynı zamanda :
* Daha uzun çalışma zamanı
* Yüksek güvenilirlik
* Daha düşük bakım maliyeti  demektir.
* Yüksek verimlilik değeri, motor daha düşük sıcaklıkta çalışarak rulman ve sarımlarının ömrünün uzatılması demektir.
* Rulman sıcaklığında 15K düşüş yeniden yağlama aralıklarını iki katına çıkarır.
Sizi yarı yolda bırakmayan motorlar
İyi başlama ve çalışma performansı tüm bu faktörlerin hassas uyumu ile bağlantılıdır :
* verimlilik ve maliyet
* rulman, slot ve fan tasarımı
* sıcaklık artışı
* vibrasyon
* gürültü
* Maksimum fayda
* optimum ağırlıkta iken bile uzun servis ömrü
* en zorlu koşullarda bile güvenilirlik
* geniş çevre koşulları aralığında en spesifik ihtiyaçları karşılayabilen güvenilirlik
* İsveç’teki uluslararası yüksek teknolojiye sahip maden şirketleri grubu
* İsveç’teki elektrik harcamalarının %1’i bu şirket tarafından gerçekleşmektedir
* Elektriğin %90’ı motorlar için harcanmaktadır
* Yaklaşık 15.000 motor çalışmaktadır
* %1’lik enerji tasarrufu yaklaşık 0,44 MEUR/yıl tasarruf demektir. (0,03 EUR/kWh)
  İhtiyaçlar :
* Premium verimli motorlar
* %75 yük optimizasyonu
* garanti edilen performans değerleri (eski test standartı)
EFF1, EFF2 ve EFF3 verimlilik sınıfları 1998’de kabul edilmiştir ve halen geçerlidir.

Yeni standart IEC 60034-2-1: 2007, verimlilik ölçme  metodlarını uyumlu hale getirmek için Eylül 2007’de onaylanmıştır.
Yeni standart kayıpların ve verimliliğin hesaplanmasında kullanılacak kuralları tanıtmaktadır.
* Aktüel verimliliğe en iyi şekilde yaklaşabilmek için parça yük ölçümlerinden hesaplanan ek yük kayıp metodunu kullanır.
* Yeni test metodu ile elde edilen verimlilik değerleri, eski metotlarla elde edilenlerle karşılaştırıldığında biraz daha
düşük olabilir - Motorun dizaynı ya da performansı değiştirilmeden, sadece verimlilik daha doğru hesaplanmıştır.