seviye ölçerler
inverter,plc,otomasyon
SENSÖRLER ve SENSÖR ÇEŞİTLERİ
Seviye ölçümü için artık bir çok metod bulunmaktadır.
Katı sıvı veya gaz türü malzemeler için ayrı ayrı
seviye sensörleri mevcuttur.
Bu tür uygulamalara değişik sensör türleri üretilmiştir.
En bilinen seviye ölçüm metodları şunlardır;
** Şeffaf borular ile seviye tespiti
** Reflektörlü sistemler
** Basınç değerlendirmesi ile seviye ölçmek
** Boyunlu şamandra sistemleri
** Şamandıralar (ipli)
** Manyetik (mıknatız ile) Seviye Göstergeleri
** Manyetostriktif Sensörler
** Hidrostatik Basınç yöntemleri
** Fark Basıncı ile seviye ölçmek
** Elektronik Fark Basınç Transmiteri
Diğer seviye ölçme sensör ve malzemeleri
** Isıl Kütle
** Kapasitif Seviye Ölçer
** İletkenlik Tip Seviye Şalterleri
** Endüktif Tip Seviye Şalterleri
** Motorlu Seviye Şalteri
** Mekanik Rotor (Pedallı Seviye Şalteri)
** Titreşim Probları
** Işıklı (Optik) Beam Breaker
** Radyasyon (Nükleer)
** E/M Dalga ile Seviye Ölçüm Yöntemleri
** Ultrasonik Seviye Sensörleri
Gelişen sensör teknolojileri beraberinde daha küçük boyutlu ve daha işlevsel sensör tipleri getirmiştir.
Önceden mekanik şamandıralar ve çubuklarla (sıvı seviye rölelerine bağlanan) yapılan seviye ölçme
işlemleri artık temassız sensörlerle yapılmaktadır.
elektronik seviye ölçerler
   Sabit montajlı seviye ölçme;
   Seviye şalterleri
genellikle direkt temaslı ürünlerdir ve kabın içerisindeki ürünün belirli
bir noktadaki seviyesini belirlenmesi için kullanılır. Nereye monte edildiklerine bağlı
olarak kabın, tankın, deponun dolu, boş veya aradaki bir seviyede olduğunun sinyalini
verirler. Bu tip seviye sensörlerinin bazıları,
ultrasonik şalterler, kuru ve katı malzemeler
için pedallı seviye şalterleri,kapasitif problar,iletken problar, hem sıvı hem
katı malzemelerde kullanılan titreşim probları, yatay veya dikey olarak monte edilen tekli
veya çoklu şamandıralı seviye şalterleridir.
      Devamlı bağlı kalan seviye sensörleri ;
  Temaslı veya temassız enstrümanlardır. Temaslı enstrümanların içerisinde,
yük hücreleri,
hidrostatik basınç sensörleri, kapasite probları, rölelerin çekilip bırakılması prensibi ile
çalışan elektromekanik cihazlar, radar ve manyetostriktif (mıknatısal büzülme) prensibi ile
çalışan cihazlar bulunur. Temassız sürekli seviye sensörleri ise ultrasonik, açık hava
radarları, lazerli veya nükleer seviye sensörlerini içermektedir.
ultrasonik sensörler
Diyaframlı seviye ölçerler (basınç esaslı)
      Boyunlu şamandıralar ;
Genellikle kablolu seviye şalteri olarak anılan, cıvalı anahtar veya özel bir eğimli yol
yardımıyla hareket eden bilyeli bir mekanizma ihtiva eden ve
micro-switch (Minik Anahtar)
yardımıyla kontak alınan seviye şalterleridir.
Eğim açısına bağlı olarak alt, üst veya her iki
seviye kontrolü için kullanılması mümkündür. Ekonomikliği, her türlü sıvı veya katı
malzemede ve yanıcı–patlayıcı özellikli ortamlarda kullanılabilirliği nedeniyle tercih edilen
bir noktasal seviye kontrol yöntemidir.
   Şamandıra ve mekanik şamandıra sistemleri;
Sıvı seviyesine göre paslanmaz çelik tüp boyunca hareket eden mıknatıslı şamandıra
ve tüp içerisine yerleştirilmiş reed rölelerden oluşur. Şamandıra, reed röleye yaklaştığında
içerisindeki mıknatısın manyetik kuvveti ile reed röle açılır veya kapanır. Reed rölelerin
sıralı dizilmesiyle sürekli seviye ölçümü de yapılabilir. Tankın yanından, üstünden kolaylıkla
monte edilmesi; herhangi bir kalibrasyon gerektirmemesi, ekonomikliği sayesinde
kullanıcıya kolaylıklar sağlamasından en çok tercih edilen seviye ölçüm metotlarından
biridir. Ancak, sıvı viskozitesinin yüksek olduğu durumlarda temassız ölçüm yöntemlerine
göre zayıf kalması da bir gerçektir.
    Mıknatız esaslı seviye görme metodu;
Temel olarak sıvının kaldırma kuvvetinin kullanıldığı görüntülü ölçüm yöntemidir.
Birleşik kaplar prensibi gereği, tank ile manyetik seviye göstergesi içerisindeki sıvı
seviyeleri aynıdır. Gösterge gövdesi içine yerleştirilen ve her sıvının yoğunluğuna bağlı
olarak kaldırma kuvvetine göre tasarlanan şamandıranın içerisindeki mıknatıs, ana gövdenin dış yüzeyine yerleştirilmiş gösterge içerisindeki mıknatıs ihtiva
eden sezgi elemanlarını etkiler ve seviyenin yükselmesi veya alçalması sırasında sezgi elemanlarının sıra ile dönmesini sağlar. Sezgi elemanlarının farklı
renklerde olan iki yüzü sayesinde de seviye bilgisi tank dışarısından kolaylıkla izlenebilir. Gövdenin üzerine yerleştirilen sıralı reed röleler yardımıyla sürekli
seviye bilgisi analog sinyale dönüştürülebilirken yine gövde üzerine istenen noktalara yerleştirilecek reed kontaklar sayesinde noktasal seviye kontrolü de
yapılabilmektedir.Yüksek basınçlı tanklarda ve kazanlarda seviye ölçümü uygulamalarında kullanılabilecek en ekonomik ve sık rastlanan yöntemlerden biridir.
Manyetostriktif Sensörler ile seviye tespiti;(şamandıra)
Cihaz, temel olarak gövde içerisine yerleştirilmiş bir manyetostriktif telden ve
içerisinde mıknatıs ihtiva eden bir şamandıradan oluşmaktadır. Şamandıra,
cihazın gövdesi üzerinde
dikey olarak hareket eden tek oynar parçasıdır.
Manyetostriktif telden geçirilen pals akımı sırasında, tel etrafında manyetik
alan oluşur. Şamandıranın hareketi sırasında,
şamandıranın manyetik alanının manyetostriktif telin etrafındaki manyetik alan
ile etkileşimi sonucu, telde burulmadan kaynaklanan bir titreşim oluşur.
Şamandıranın pozisyonu,burulmadan kaynaklanan titreşimin sensöre ulaşmasına
kadar geçen zaman ile belirlenir.
  Hidrostatik Basınç yöntemi ile seviye ölçmek;
Sıvı seviyesinin sürekli ölçümünde en eski ve sık kullanılan yöntemlerden biri de
kabın içerisindeki sıvının tabana uyguladığı hidrostatik basıncın ölçümüdür. Tankın alt
yüzeyinde bulunan sensör,
hidrostatik basıncı sıvı seviyesi ile orantılı bir akım sinyaline
çevirir.
İçerisinde silikon yağı ve metal veya seramik diyafram ihtiva eden yarı iletken
transduser, hassasiyet ve sürekliliği arttırmak için kullanılır. Daldırma tip (submersible)
seviye transmitterlerinde atmosferik basınç ile kompanzasyonun sağlanması amacıyla
hidrostatik basınç transmitteri kablosu içerisinde bir de hava tüpü bulunur. Hidrostatik
basınç, sıvı sütununun yüksekliği ve sıvının özgül ağırlığının çarpımıdır.
lazer seviye sensörleri
   Fark Basınç metodu ile seviye ölçmek;
Hidrostatik basınç yardımıyla seviye ölçümü ile aynı prensiptedir. Ancak kapalı
tanklarda oluşan statik basıncın etkisi, fark basınç yönteminde yok edilebilmektedir.
Seviyesi ölçülecek tank Resimdekinin benzeridir. Tank kapalı ya da atmosfere açık
olabilir. Tankın içine dolan sıvı seviyesi yükseldikçe tabana artan miktarda basınç
uygulamaya başlar. Teorik olarak tanktaki sıvının seviyesi yükselirken dibine yapacağı
basınç, yer çekiminden dolayı oluşan sıvının kütlesinin
tankın alt yüzeyine uyguladığı
kuvvet diyebiliriz.
Kapasitif Seviye Ölçer
Kapasitif seviye sensörleri genellikle radyo frekansı
teknolojisini kullanır. Kap içerisindeki sıvının, granüllerin,
çimento benzeri malzemelerin seviyesinin tespit edilmesi
için kapasitörlerin elektriksel karakteristiklerini kullanır.
Giydirilmiş veya çıplak hâldeki elektrot (prob), kapasitörün
birinci iletken kısmı olarak tankın içerisine daldırılır. Tankın
metal gövdesi ise diğer iletken olarak davranacaktır. Metal
olmayan ve plastik tanklarda ise çift elektrotlu sistemler
kullanılmalıdır ki ikinci elektrot diğer kapasitör iletkeni görevini
görebilsin. Kapasitif seviye sensörü, tank içerisindeki
malzemenin sensör probu boyunca hareket etmesi
(artması veya azalması) sırasında meydana gelen kapasite
değişimini ölçer.Bu kapasite değeri lineer bir ölçüm için de
belli bir noktadaki seviye bilgisinin kontak çıkışı
olarak elde edilebilmesi için de kullanılabilir.
Elektronik Fark Basınç Transmiteri
Proseslerde hem seviye hem de akış hızı ölçümünde kullanılır. Ölçme olarak fark
basıncı parametresini kullandığı için kullanım alanı geniştir. Fark basınç ölçüm transmiteri
High Pressure” ve “Low Pressure” diye iki girişe sahiptir. Yüksek basınç, high koluna,
düşük basınç ise low koluna bağlanır. İçindeki diyafram tip sensör vasıtasıyla kollarına
uygulanan iki basınç arasındaki farkı alır.
P: Phigh – P low
Bir su dolu tankta dip, basıncın en yüksek olduğu “
High Pressure” yeridir. Sıvının üst
kısmı, basıncın az olduğu ya da buharlaşmadan dolayı bir miktar basıncın olduğu yer ise
Low Pressure “ tarafı diye adlandırılır.
Elektronik basınç transmitteri bir tanka şekilde görüldüğü gibi monte edilir. Bir gösterge
sinyalini göndererek tank içindeki seviye değişimi izlenebilir. Burada görüldüğü gibi yüksek
basınç tankın içindeki suyun dibe yaptığı basınca eşittir.
mekanik şamandıra ,sıvılar için
İletkenlik Tip Seviye Şalterleri (sıvı seviye rölelerinde kullanılan model elektrodlar)
İletkenlik tip seviye şalterleri, temel olarak düşük voltaj kaynağı ile (genellikle < 20 V) elektrik akımını iletebilen malzemelerin iletkenliği üzerine kurulmuştur. 2, 3 veya daha
fazla elektrottan oluşan seviye şalteri, algılanacak sıvı seviyesine yerleştirilir. Sıvı elektrotlara ulaştığında elektrotlar ile temas eder ve elektrotlar arasındaki elektrik devresi
kapanmış olur. Bu sayede switch çıkışı elde edilir. Bu tip seviye sensörleri noktasal seviye kontrolünde kullanılır. İletken ve iletken olmayan iki sıvının ara yüzeyinin seviyesinin
tespitinde de kullanılabilir.
Endüktif Tip Seviye Şalterleri
Bu yöntemde manyetik alan geçirgenliği (
permabilite) ölçülür. Laboratuvar çalışmaları dışında pek görülmez. Tank empedansının değişimini izlemek için pek pratik
değildir, büyük miktarlarda enerji gerektirir. Öte yandan, tankın oluşturduğu sistemin sağladığı çalışma frekansının (
rezonans frekansı) değişimi ile de en azından şalter olarak
ölçüm yapmak mümkündür. Metal detektörlerinin de çalışma prensibi budur. Ancak seviye ölçümünde uygulanabilirliği zayıftır.
su seviyesi ölçmek için
Motorlu Seviye Şalteri
Motor ve halat ucundaki seviye ağırlığından oluşur. Gövdeye halat ile bağlanmış ağırlık, motor vasıtası ile aşağıya doğru hareket eder. Silo içerisindeki katı malzemeye temas
ettiğinde ise
başlangıç pozisyonuna döner. Geriye doğru sarılan halat uzunluğu, toplam uzunluktan çıkarıldığı zaman tank içerisindeki malzemenin seviyesi elde edilmiş olur.
Tozdan etkilenmemesi ve yüksek sıcaklıklarda çalışabilmesi motorlu seviye şalterlerinin avantajlarıdır.
Mekanik Rotor (Pedallı Seviye Şalteri)
Rotor pedalları, en eski
seviye sensörlerinden biridir. Bu sensörler, kullanımı kolay,güvenilir ve her tür kuru yığının (talaş, tahıl, bakliyat vs.) seviye ölçümünde
uygulanabilirliği ile göze batar. Bu üniteler temel olarak 3-4 pedala bağlanmış şaftı çeviren küçük bir motordan oluşur. Şaft rahatlıkla dönebiliyorken malzeme ile temas yoktur.
Pedallar malzeme ile temas ettiğinde şaft yavaşlar veya tamamen durur. Bu sayede, cihazın takılı olduğu noktadaki seviyeye kadar malzeme ulaşmış demektir. Daha gelişmiş modelleri,malzemenin varlığını veya yokluğunu algılamanın yanında elektrik bağlantı hatası veya elektrik kesintisi gibi durumlarda kullanıcıyı uyarır.
Titreşim Probları ile seviye tespiti;
Çeşitli Titreşimli seviye ölçerler

Prob, sonunda bulunan piezo-elektrik elemanı kullanarak titreşir. Bu piezo-elektrik eleman belirli bir vibrasyon frekansına set edilmiştir. Probun herhangi bir malzeme ile
teması hâlinde, titreşim malzeme tarafından emilir. Vibrasyondaki bu değişim sensör tarafından hissedilir ve röle çıkışına dönüştürülür. Tek çubuklu cihazlar sadece katı
malzemelerde kullanılırken çift problu cihazlar hem sıvı hem de katı malzemelerde kullanılabilir. Vibrasyon probları tipik olarak deponun üst kısmına veya yan tarafına
monte edilir. Elektronik seviye şalterlerinin iki önemli avantajı vardır.
Birincisi, farklı malzemeler için herhangi bir kalibrasyona ihtiyaç duymamalarıdır.
İkincisi ise bu probların çok düşük yoğunluklu malzemelerde bile sorunsuz çalışabilmeleridir.
Optik Yöntemlerle Seviye Ölçümü;
Ölçmede ışığın kullanıldığı yöntemdir. Optik yöntemlerle seviye ölçüm çeşitleri aşağıdaki gibidir.
Işıklı (Optik) Beam Breaker
Basit optik anahtarlama kullanılır. Sensördeki ışık miktarının değişimi, seviyenin bu noktada olduğunu belirtir. Bakım (özellikle temizlik) ihtiyacının fazlalığı nedeniyle seviye
ölçümlerinde sık kullanılmaz. Referans ışık değişimine (kirliliğe) duyarsız ölçüm de mümkündür ancak maliyeti oldukça yüksektir. Bu ölçüm metodu seviye ölçümünden çok
kirlilik ölçümü uygulamalarında daha kullanışlıdır.
Ultrasonik Seviye Sensörleri
Ultrasonik seviye sensörleri, seviyenin tespit edilmesinde ses dalgalarını kullanır.
Tankın üstüne yerleştirilen transduser içerisindeki piezoelektrik kristal, elektriksek sinyalleri
belirli bir frekans ve sabit hızla ortam içerisinde dalgasal olarak hareket eden ses enerjisine
dönüştürür. Ses dalgaları yayılır ve eko olarak transdusere geri döner. Cihaz, basitçe
dalganın yayılamaya başlamasıyla, yüzeyden yansıyarak geri dönmesi arasında geçen süreyi
ölçer. Bu süre, transduser ile seviyesi ölçülmek istenen malzemenin yüzeyi arasındaki
uzaklıkla doğru orantılıdır ve malzemenin seviyesinin ölçülmesi için kullanılabilir.
Ultrasonik seviye şalterleri, özellikle düşük viskoziteli sıvıların noktasal seviye
ölçümlerinde alternatif bir yöntemdir. Şalterin bir yanında bulunan çevirici kristal ile diğer
taraftaki alıcı kristal arasında malzeme olup olmadığını ses dalgalarının iletimi yöntemiyle
algılar.
Bu yöntem, ultrasonik prensibe oldukça benzer bir metottur.
Radar (Bazen mikrodalga
olarak da adlandırılır.) yönteminde, kabın üstüne yerleştirilen sensörden aşağı doğru
yönlendirilmiş GHz mertebesinde yüksek frekanslı elektromanyetik dalgalar kullanılır.
Gönderilen enerjinin seviyesi ölçülmek istenen sıvı yüzeyinden yansıyan kısmı, sensöre geri
döner. Sinyalin gidip gelme süresi (Uçuş süresi olarak da adlandırılır.) seviyenin tespiti için
kullanılan büyüklüktür. Non-Invasive olarak adlandırılan radar teknolojisinde herhangi bir
tüp veya kablo kullanılmaz. FMCW (Frekans Modüler Sürekli Dalga) ve pulse radar iki
farklı non-invasive radar teknolojisidir, invasive radar teknolojisinde dalgaya kılavuzluk
edecek sensörden tankın tabanına kadar uzanan bir kablo veya çubuk kullanılır.
Ultrasonik Seviye Sensörleri
      Şeffaf borular vasıtasıyla seviye tespiti;
Temelde tanktaki sıvı seviyesini görebilmek için
birleşik kaplar prensibi kullanılır.
Tank kenarına monte edilen cam borudaki seviye ile tank içerisindeki malzemenin seviyesi
aynı olduğundan seviye, tank dışarısından kolaylıkla izlenebilir. Bu yöntemle, sisteme
herhangi bir mekanik veya elektronik müdahale olmadığından yalnızca görsel olarak seviye
kontrolü yapılabilmektedir.
      Reflektör ile seviye ölçme metodu;
Malzemelerin çeşitli fazlarında ışığın farklı kırılması prensibine göre çalışan bir
yöntemdir.
Sıvılar, ışığı yuttukları için refleks camda koyu renkte, gazlar ise ışığı daha az
sönüme uğrattıklarından daha açık renkte görülürler.

Diyafram
Genellikle içerisinde mıknatıs bulunan kolun, malzemenin baskısı ile içerisinde reed
kontak- micro-switch bulunan gövdeye yaklaşması sonucu alınan kontak ile malzemenin
seviyesi kontrol edilir. Şamandıra prensibine benzer ancak katı malzemelerin seviye
kontrolünde kullanılması avantajlıdır.
Isıl Kütle
Bu cihazlar, ısının sıvı içerisinde yayılımı ile havadaki yayılımını karşılaştırarak
sıvının varlığını veya yokluğunu belirler.Sensör,termistor formu ile bir direnç ihtiva eder.
Termistör, kendisine gerilim uygulandığında ısıtıcı gibi davranır ve aynı zamanda ısıyı
algılar ve elektrik sinyaline dönüştürür. Termistör tarafından yaratılan ısı sıvı içinde
yayıldığı anda switch çıkışı elde edilir.
hız kontrol sürücüsü
inverter
inverter kontrolü
ucuz inverter olur mu?
plc nedir?
Akıllı röle nedir ?
haberleşme
invertör
Standartlar
Servo sistem
emc filtre
ac drive
tork kontrol
Plc kabloları
Uzaktan kumanda
Vinç motorları
asansör
Kompresör
dijital gösterge
turmetre
takometre
zaman rölesi
motor
Verimli motorlar
uzaktan kumanda
otomasyon nedir?
otomasyon
Moment
kontaktör
pompa kontrol
enkoder
güç_kaynakları
elektronik kontrol
ssr solid state röle
Kontrol_cihazları
elektronik gösterge
elektronik ölçme
sensör fiyatları
http://hbogm.meb.gov.tr/