HIZ KONTROL CİHAZI VE HIZ KONTROL CİHAZI YARDIMCI AKSESURALARI
Step Motor seçerken lütfen step motorların normal 3 faz veya bir faz elektrikle
çalışamayacağını unutmayın.Step motor kontrol etmek için ilgili motoru
sürebilecek step sürücü,rezorver vs ve pozizyon,tork,hız vs girişini hesap ederek
seçim yapınız.
       Step Motor Sürücü ve Çalışması
   Step motorları istenilen yönde ve hızda çalıştırmak istendiğinde sargılarına belli
bir sırada darbeler uygulanmalıdır. Adım motorun kaç adım atacağı uygulanan
darbelere bağlıdır.
   Fazlara uygulanacak darbeler (palsler-gerilimler) basit olarak bir anahtarlama
sistemi ile yapılabilir. Bu işlemi yapan devrelere sürücü devresi veya kontrolor
denir. Günümüzde elektronik devreler ile bu işlem çok kolay bir şekilde
yapılmaktadır. Adım motorların ve kullanılacak yerin özelliğine göre
hazırlanmış mikroişlemci kontrollü sürücü kartları mevcuttur. Bu kartlar
sayesinde adım motorların istenilen hızda ve istenilen hassasiyette
çalıştırmak mümkündür.
      Adım motorların sürülebilmesi için 2 temel noktaya dikkat etmek gerekmektedir.
Bunlardan birincisi motorun bağlanacağı sürücü devresinin olmasıdır.
     İkincisi ise bu sürücü devresi yardımıyla motorun doğru sargılarına gerekli tetiklemeleri
gönderebilmektir. Sürücü devresini hazır alabileceğimiz gibi amatör uygulamalar için
ileriki konularda anlatılan devreler gibi bir devreyi de kendimiz yapabiliriz. Sürücüyü
tetiklemek için elektromekanik anahtarlar kullanabileceğimiz gibi bilgisayarın seri veya
paralel portunu uygun bir yazılımla kullanabiliriz.
          Ayrıca günümüzde sanayide kullanılan adım motorlar için mikroişlemci kontrollü
sürücüler ve bu işler için özel olarak tasarlanmış PLC'leride bulunmaktadır.
    Step motor sürücü devreleri genel olarak 3 temel ilke üzerine yapılır. Bu temel sürücü
mantıkları adım motorları istenilen hız ve torkda çalışmasını sağlar. Bu sürücü mantıklarını
kısaca şöyle ifade edebiliriz.
  L/R Sürücüsü: Motor öngörülen voltaj ve akım değerlerinde çalıştırılır. Bu durumda motor
bobinlerindeki indüktif etkiden dolayı ufak bir hız artışında motor öngörülen akıma
ulaşamayacağı için düşük hızlar dışında motor verimli bir şekilde sürülemeyecektir.
   L/nR Sürücüsü: Akım artışında geçerli olan zaman sabitini (t=L/R) düşürmek için motor
bobinlerine seri direnç bağlanarak yapılır. Bu durumda motor öngörülen voltajın n katı
değerde çalıştırılır. Bu sayede motorda belirgin bir hız artışı yaşanır. Ancak bağlanan seri
direnç üstünden yüksek akım geçeceği için bu devrelerde gereksiz güç tüketimi yaşanır.
    Chopper Sürücüsü:
   Motor öngörülen voltaj değerinden 5-20 kat
fazla bir voltajla beslenir. Akımın yükselme hızı diğer sürücülere
göre oldukça  çabuktur. Ancak yükselen akım belirli bir değerde
sınırlanmazsa motor gereğinden fazla akım çekeceği için yanacaktır.
Akım sınırlama  mekanizması chopper sürücüsünün temelini oluşturur.
Motor bobinine seri bağlı küçük bir sense direnci üzerindeki voltaj
bir komparatör ile  karşılaştırılarak, bobine giden akım ayarlanır.
Sürücü PWM (
Pulse Width Modulation) mantığında çalışır.
   Kaynak zaman içinde açılıp kapandığı için güç tüketimi minumum
düzeydedir. Yüksek voltajla beslemeden dolayı
yüksek hızlarda tam tork ile çalışılabilir.
Bir adım motor için basit türden bir sürücü devresi, dış resistans
olmaksızın ve bir tek güç kaynağı ile gerçekleştirilebilir.resim de
adım  motoru sürmek için kullanılabilecek bir prensip devre gösterilmiştir. Devre darbe Ģeklindeki bir işaretlerle sürülmektedir. Devrede;
lojik kapılar, flip-floplar ve anahtarlama amaçlı transistörler kullanılmıştır. Stator sargılarının indüktans ve rezistans içermesinden dolayı Is akımı,
sargının L/R zaman sabitiyle ekpotansiyel olarak yükselir.
   Step motor Sürücü devrelerin genel amacının, akımının düzenlenmesi ve sınırlanmasını
sağlamak olduğundan bahsetmiştik. Tepki zamanı kısaltılmak istenmesi büyük bir akım
değeri getirir ki, bu da istenmeyen bir durumdur. Akımı sınırlamanın en basit yolu kaynağa
seri bir dış rezistans yerleştirmektir. Seri rezistans sınırlama metodunun önemli bir
dezavantajı vardır. Örneğin, dış rezistans motor rezistansın 4 katı ise, gücün % 80 i motorun
dışında harcanmaktadır. Bu ise düşük verimli bir sisteme sebep olur.
    Akım sınırlamanın diğer bir yolu
chopper tekniğidir. Burada yüksek gerilim, motorun
aşırı uyarımı için tekrar kullanılır. Fakat akımın belli bir limitin üzerine çıkmaması için
gerilim on ve off şeklinde peryodik olarak anahtarlanır. Anahtarlama motor sargısındaki
ortalama akımı yükseltir ve sargı enerjisi bitene kadar devam eder. Buradaki avantaj
yüksek verim elde edilmesidir, fakat sürücü devresi daha komplekstir.
   Genel çalışmalarda, bir yükün hareket miktarının ihtiyacı olduğu adım sayısı
mikroişlemciler kullanılarak gerçekleştirilir. Mikroişlemciler robot eklemlerinin hareketinin
hassas olması için kullanılır. Bu durumda işlemci, yönü, adım zamanını ve sayısını en uygun
hareketi sağlayacak şekilde lojik seviyede işaretlerle karar bölümüne iletir. Bu işlem,
adım sayısına uygun, ardışık anahtarlamanın olmasıyla, istenen hareketin yapılmasını
sağlar. Bu işlemleri açık-çevrim eklem kontrollü şeklinde düşünüp değerlendirme ona göre
yapılmalıdır. Daha önceden belirtildiği gibi adım motorun servo motora üstünlüğü
açık çevrim kontrolünde kullanılabilirliğidir.
   Diğer bir metot da dual-voltaj (ikili gerilim) tekniğidir. İsminden de anlaşılacağı gibi
iki kaynak kullanılır. Başlangıçta motoru uyarmak için yüksek bir gerilim uygulanır.
Akım belli bir değere ulaştığında yüksek gerilim anahtarlaması, düşük gerilim
anahtarlamasına dönüşür ve bu anda akım mevcut değerini muhafaza eder.
  Burada verim yüksek olmasına karşılık, sürücü devre karmaşıktır ve iki güç kaynak
gerektirdiğinden maliyet yüksektir.
Yarım Adım Metodu
Değer D3 D2 D1 D0
9 1 0 0 1
1 0 0 0 1
2 0 0 1 0
6 0 1 1 0
4 0 1 0 0
2 0 0 1 0
12 1 1 0 0
8 1 0 0 0
    L297 step motor kontrol entegresidir, Girişine uygulanan adım ve
dir sinyalleri ile çıkışında adım motor faz sinyallerini üretmektedir.
Entegre
full-step, half-step ve wave-drive modlarında
çalışabilmektedir.
     L298 H-bridge sürücü entegresidir. Bipolar adım motorların sürülmesi
için tasarlanmıştır. Max 2A/phase akım verebilir. Girişine uygulanan
faz sinyallerini çıkışa yükseltip vermektedir.
ST firmasının sunduğu "application note" lar incelendikten sonra
L297 ve L298 entegreleri birlikte kullanılarak adım motor sürücüleri
yapılmıştır.
Sürücülerin özellikleri şunlardır:
Ø Adım ve dir sinyalleriyle çalışma
Ø Max 45V motor voltajı
Ø Max 2A faz akımı
Ø Full-adım, Half-adım ve Wave-drive modlarında çalışabilme
Ø Ayarlanabilir faz akımı
     STEP MOTORLARIN PLC İLE DENETİMİ
   
Step motorlar sargılarına belli bir sıra dâhilinde uygulanacak darbelerle çalışan motorlardır. Bu darbeleri uygulamak için
PLC'nin çıkışlarını kullanacağız. PLC'nin çıkışı röleli olması adım motorların sürülmesi için uygun olmayabilir. Çünkü kontaklar
sargılara enerji vermek için açılıp kapanacaktır. Bu işlemin 200 adımlık bir adım motorun bir tur atması için açılıp kapanma
sayısını düşünürsek bu kontaklar için pek sağlıklı değildir, ama deneysel amaçlı olarak kontakları kullanarak adım motorun
kontrolü aşağıda anlatılacaktır.
    Step motorların denetimini yapan bu işler için özel tasarlanmış PLC'ler ve sürücü devreleri mevcuttur. Bunları
programlamak ve kullanmak daha pratik ve kolaydır.
PLC'lerin genel kullanım alanlarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.
Sıra Denetimi:
PLC'leri en büyük ve en çok kullanılan ve ''sıralılık'' özelliğiyle röleli sistemlere en yakın olan uygulamasıdır.
Uygulama açısından, bağımsız makinelerde ya da makine hatlarında, konveyör ve paketleme makinelerinde ve hatta
modern asansör denetim sistemlerinde bile kullanılmaktadır.
Hareket Denetimi: Doğrusal ve döner hareket denetim sistemlerinin PLC'de tümleştirilmesidir. Örneğin, metal kesme,
montaj makineleri, metal şekillendirmede denetim sağlanabilir. Yine kauçuk ve kumaş tekstil sistemleri de örnek verilebilir.
Süreç Denetimi: Bu uygulama PLC'nin sıcaklık, basınç, hız ve debi gibi birkaç fiziksel parametreyi denetleme yeteneği
ile ilgilidir. Örnek olarak, plastik enjeksiyon kalıp makineleri, ısı uygulama ocağı verilebilir.
Veri Dönetimi: Yeni PLC'lerin genişletilmiş bellek kapasiteleriyle sistem, denetlediği makineyi
veya süreç hakkında veri toplayan bir veri yoğunlaştırıcı olarak kullanılabilir. Sonra bu veri,
denetleyicinin belleğindeki referans veri ile karşılaştırılır ya da inceleme ve rapor alımı için
başka bir aygıta aktarılabilir. Bu uygulama; büyük malzeme işleme sistemlerinde,
insansız esnek üretim hücrelerinde ve kâğıt, birincil metaller ve yiyecek işleme işi yapan
birçok endüstride kullanılmaktadır. http://www.sanyodenki.co.jp
  Step motorları da diğer motorlarda olduğu gibi bir rotor ve bunu çevreleyen
statordan oluşur. Rotor kutupları üzerindeki daimi manyetik mıknatısları ile
oluşurken, Statorda kutup sargıları vardır.

  Step motorunun statorunda bulunan sargılarına, kutup yönleri (+,- ) değişen doğru
akımla kumanda edilir. Herhangi bir sargıdan akım yönü değişmesiyle, kutup yönü
de değişecektir. Bir yönde kutupların arka arkaya değişimi ile bir döner alan
oluşur. Motorda oluşan bu döner alanın durumu, verilen darbe-sinyal hızına bağımlı
olarak adım adım veya sabit kalan belirli bir hızda dönüşü gerçekleşir.
Step motor dönüş yönü, akım yönü değişimiyle gerçekleşir.
Step motoru statorda gerçekleşen bu elektriksel döner alan, aynı zamanda daimi
kutuplu rotoruda etkileyerek, stator alanı kutuplarına göre rotorda her defasında
kendini ayarlayacaktır. Adım motor rotorunda oluşan her bir dönüş hareketi,
dönüş adım açısı olarak nitelendirilir.
Step motorun stator sargı sayısı ve rotor kutup sayısı ne kadar fazla olursa, rotor
dönüş adım açısı o kadar düşük olur. Dönüş adım açısı ne kadar fazla olursa,
motorun bir tur-devirdeki adım basamak sayısı da o kadar fazla olur.
step motor kontrol
step motor sürücüsü
step motor sürücüsü örneği
cnc için step motor sürücüsü
step motorları kontrol etmek için
step motor kontrol kartları
inverter,plc,otomasyon
hız kontrol sürücüsü
inverter
İnvertör fiyatları
inverter fiyatları
plc hızlı sayıcı
pid kontrol
invertör
sürücü nedir ?
frekans inverteri nedir
dc sürücüler
ac drive
makinalar
load-cell
elektrik motorları
spindle motor
motor sürücüleri
Verimli motorlar
Kontrol_cihazları
frekans kontrolü
takometre
pano
makina otomasyonu
enkoder
elektrik_malzemeleri
step motor kontrol etmek için sürücüler
Step motor mu - servo motor mu kullanmalıyım ?